کعبه نخستین مکانی که سر از آب برآورد

حجت الاسلام و المسلمین محمد اسحاقی از مبلّغان شهرستان آمل در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری با اشاره به فرا رسیدن بیست و پنجم ذی القعده و روز دحو الارض اظهار داشت: «دَحْوُ الْأرْض» به معنای گستراندن زمین و روز بیرون آمدن زمین از زیر آب است.

کارشناس دینی با بیان اینکه برخی دحو الارض را به گسترش دادن خشکی‌های زمین و بعضی به حرکت زمین معنا کرده‌اند، خاطرنشان کرد: بنابر منابع روایی، گسترده شدن زمین در روز بیست و پنجم ذی ‌القعده بوده‌ است. همچنین براساس منابع حدیثی و تاریخی، نخستین جایی از زمین که از آب سر برآورد، کعبه بود.

وی افزود: به گفته واژه پژوهان، ریشه «دح و» به معنای آماده سازی و هموار ساختن مکان است که با گستراندن آن و زدودن موانع زندگی محقق می شود. در سوره مبارکه نازعات می خوانیم: ««وَ الأَرضَ بَعدَ ذلِکَ دَحاها؛ و پس از آن زمین را گسترانید.» (نازعات: ۳۰). از این رو به معنای گسترده ساختن خشکی روی زمین و آماده کردن آن از هر سو برای زندگی جانداران است.

مبلغ شهرستان آمل ابراز داشت: بر پایه روایات اهل بیت عصمت و طهارت (ع) خدای رحمان روز بیست و پنجم ماه ذی قعده از روی لطف بیکرانش به کره زمینِ سراسر آب، زندگی بخشید و بخش هایی از آن را خشک کرد و کعبه نخستین نقطه ای بود که از زیر آب سر برآورد.

وی افزود: امام رضا (ع) فرمود: حضرت ابراهیم خلیل و حضرت عیسی (ع) در شب بیست و پنجم ذی قعده زاده شدند. در این شب، زمین از زیر کعبه گسترده شد، پس هر کس روزش را روزه بدارد، بسان کسی است که شصت ماه را روزه داشته است: «لَیلَةُ خَمسَةٍ وَ عِشرِینَ مِن ذِی القَعدَةِ وُلِدَ فِیهَا إِبراهِیمُ (ع) وَ وُلِدَ فِیهَا عِیسَی ابنُ مَریَمَ (ع) وَ فِیهَا دُحِیَتِ الأَرضُ مِن تَحتِ الکَعبَةِ فَمَن صَامَ ذَلِکَ الیَومَ کَانَ کَمَن صَامَ سِتِّینَ شَهراً.» (من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۸۹)

حجت الاسلام و المسلمین محمد اسحاقی اظهار داشت: امیرمؤمنان (ع) در بیان چرائی «ام القری» نامیده شدن شهر مکّه فرمود: زیرا زمین از زیر این شهر گسترانده شد: «لِأنَّ الأرضَ دُحِیَت مِن تَحتِهَا» (علل الشرائع، ج۲، ص۵۹۳)

کارشناس دینی در بیان روایتی دیگر در باب دحوالارض خاطرنشان کرد: امام باقر (ع) فرمود: زمانی که خدای والا خواست زمین را بیافریند، به بادهای چهارگانه ای فرمان داد تا به شدّت بر سطح آب وزیدند، به گونه ای که موجی پدید آمد و به توده ای از کف دگرگون گشت، پس آن کف را در محلّ کعبه گرد آورد و کوهی از کف ساخت، آنگاه زمین را از زیر کوه گسترش داد. معنای آیه «إِنَّ أَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبارَکا » (آل عمران: ۹۳) نیز همین است، پس کعبه نخستین قطعه آفریده شده زمین شد، سپس زمین از همانجا گسترش یافت: «لَمَّا أَرَادَ اللهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ أَن یَخلُقَ الأَرضَ أَمَرَ الرِّیَاحَ الأَربَعَ فَضَرَبنَ مَتنَ المَاءِ حَتَّی صَارَ مَوجاً ثُمَّ أَزبَدَ فَصَارَ زَبَداً وَاحِداً فَجَمَعَهُ فِی مَوضِعِ البَیتِ ثُمَّ جَعَلَهُ جَبَلًا مِن زَبَدٍ ثُمَّ دَحَا الأَرضَ مِن تَحتِهِ وَ هُوَ قَولُ اللهِ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ « إِنَّ أَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبارَکا » فَأَوَّلُ بُقعَةٍ خُلِقَت مِنَ الأَرضِ الکَعبَةُ ثُمَّ مُدَّتِ الأَرضُ مِنهَا» (من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۲۴۱)

وی افزود: به فرموده امام صادق (ع) خدای سبحان زمین را از زیر کعبه سوی منا گسترانید، سپس آن را از منا به عرفات وسعت داد، آنگاه زمین را از عرفات سوی منا گسترده کرد، پس زمین از عرفات و عرفات از منا و آن نیز از کعبه است: «إِنَّ اللهَ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ دَحَا الأَرضَ مِن تَحتِ الکَعبَةِ إِلَی مِنی ثُمَّ دَحَاهَا مِن مِنی إِلَی عَرَفَاتٍ ثُمَّ دَحَاهَا مِن عَرَفَاتٍ إِلَی مِنی فَالأَرضُ مِن عَرَفَاتٍ وَ عَرَفَاتٌ مِن مِنًی وَ مِنًی مِنَ الکَعبَة» (الکافی، ج ۴، ص ۱۸۹)